Angst lijkt vaak heel concreet. Ze plakt zich vast aan situaties, mensen of mogelijke uitkomsten. Maar angst ontstaat niet uit wat er gebeurt, maar uit wat je dénkt dat er gebeurt of zou kunnen gebeuren. Angst hoort bij het idee dat jij een losstaand ik bent dat zichzelf moet beschermen in een wereld die onvoorspelbaar is. Maar je staat niet los van het leven.

Werkelijk gevaar vraagt om helder waarnemen en handelen. Angst is een gedachte-reactie die daar niets aan toevoegt. Dat wat jou draagt, verlaat jou niet. Ook niet bij onzekerheid of dreiging.

Full text

Les 48: Er is niets om bang voor te zijn.

Angst lijkt vaak heel concreet. Ze plakt zich vast aan situaties, mensen, keuzes of mogelijke uitkomsten, maar angst ontstaat niet uit wat er gebeurt. Angst ontstaat uit wat jij dénkt dat er gebeurt of zou kunnen gebeuren.

Angst hoort bij identificatie met het denken. Bij het idee dat jij een losstaand ik bent dat zichzelf moet beschermen, overeind moet houden of moet verdedigen in een wereld die onvoorspelbaar is. Angst lijkt logisch zolang je gelooft dat je op jezelf bent aangewezen. Maar je staat niet los van het leven. Jij bent geen klein ik in een grote wereld, je maakt er onlosmakelijk deel van uit. En hoe zit het dan met dreiging, oorlog en werkelijk gevaar? Een dreigende oorlog is geen illusie. Er kunnen echte gebeurtenissen plaatsvinden: geweld, verlies, ontwrichting.

Deze les ontkent dat niet. Wat deze les wél zegt, is dit: Werkelijk gevaar vraagt om helder waarnemen en handelen. Angst is een gedachte-reactie die daar niets aan toevoegt.

Angst ontstaat wanneer je vooruitloopt in gedachten.
Wanneer je probeert te weten hoe het zal aflopen.
Wanneer je gelooft dat jij dit moet dragen.

Angst is geen bewijs van betrokkenheid en geen voorwaarde voor verantwoordelijkheid. Helderheid is voldoende. Ook bij onzekerheid en dreiging geldt: dat wat jou draagt, verlaat jou niet. En dat wat jou voortbrengt, staat niet tegenover jou.

Herhaal de zin vandaag zo vaak mogelijk, sluit je ogen als dat fijner is en zeg rustig bij jezelf: Er is niets om bang voor te zijn. Laat eventuele reacties toe, misschien weerstand, misschien ongeloof, misschien beelden of gedachten. Zeg dan opnieuw: Er is niets om bang voor te zijn.

Als er gedachten opkomen over: oorlog, dreiging, verlies of toekomst. Erken ze eenvoudig als gedachten. Zeg zachtjes tegen jezelf: Dit is een gedachte, breng je aandacht telkens terug naar de zin: Er is niets om bang voor te zijn.

Je hoeft deze woorden niet te geloven.
Je hoeft ze alleen toe te laten.

Les 48: Er is niets om bang voor te zijn.