Oordelende gedachten over jezelf of anderen zetten je vast. Je valt samen met de gedachte, gelooft dat ze waar is, en de wereld lijkt zwaarder. Heelheid betekent niet dat zulke gedachten verdwijnen.
Het betekent dat ze je niet meer vastzetten. De gedachte verschijnt, maar bepaalt je niet. Je hoeft haar niet weg te duwen én je hoeft haar ook niet te geloven. Er blijft ruimte om te ademen en te kijken. Niets hoeft uitgesloten te worden, en niets hoeft jou te definiëren. Dat is wat heelheid betekent. En daarom is het ook jouw bevrijding.
Volledige tekst
Les 39: Mijn heelheid is mijn bevrijding.
Als niet-liefdevolle, oordelende gedachten je vastzetten, wat is dan het tegenovergestelde?
Dat is geen moeilijke vraag. Als je even aarzelt bij het antwoord, komt dat niet doordat de vraag onduidelijk is, maar omdat je misschien niet echt ziet hoe vaak zulke gedachten je vastzetten.
Het gaat hier niet alleen om schuld, het gaat om elke gedachte die oordeelt, afwijst of veroordeelt. Over jezelf, over een ander of over de situatie. Jouw heelheid is de bevrijding van de wereld. Maar hoe zit het met jouzelf? Je kunt niet geven wat je niet hebt. Wie bevrijding wil brengen, moet die zelf ervaren.
Daarom zijn de oefeningen van vandaag op jou gericht, want jouw bevrijding is onlosmakelijk verbonden met die van de wereld. Heelheid betekent het einde van niet-liefdevolle, oordelende gedachten. Niet omdat ze nooit meer verschijnen, maar omdat ze je niet meer vastzetten.
Niet-liefdevolle, oordelende gedachten verdwijnen niet ineens. Ze kunnen nog steeds opkomen:
Een oordeel over jezelf.
Irritatie naar een ander.
Angst over de toekomst.
De gedachte: Dit had anders gemoeten.
Het verschil zit niet in het hebben van die gedachten, maar in wat ze met je doen.
Vastgezet zijn betekent: je valt samen met de gedachte, je gelooft dat ze waar is, je voelt spanning, verkramping, of verdediging en de wereld zwaarder lijkt. Bijvoorbeeld: Ik doe het niet goed. Die gedachte wordt jij, er is geen ruimte meer.
Niet meer vastgezet zijn betekent: de gedachte verschijnt, maar bepaalt je niet,
je hoeft haar niet weg te duwen,
je hoeft haar ook niet te geloven,
ze is een verschijnsel, geen definitie,
er blijft ruimte om te ademen en te kijken.
Bijvoorbeeld: Ik doe het niet goed. Die gedachte verschijnt… en er is méér dan die gedachte.
Waarom heet dat heelheid?
Omdat heelheid betekent: niets hoeft uitgesloten te worden en niets hoeft jou te definiëren. Gedachten mogen verschijnen, maar ze hoeven je niet op te sluiten in een oordeel over wie je bent of hoe de wereld is.
Neem vandaag bij voorkeur vier oefenmomenten van ongeveer vijf minuten en begin elke oefening door rustig te zeggen: Mijn heelheid is mijn bevrijding. Sluit daarna je ogen en merk gedachten op die niet liefdevol of oordelend zijn. Ze kunnen zich tonen als onrust, somberheid, boosheid, angst, zorgen, aanval, onzekerheid. Welke vorm ze ook aannemen: het zijn gedachten die je vastzetten en daarvan wil je vrij zijn.
Denk aan situaties, gebeurtenissen of mensen waarmee zulke gedachten verbonden zijn. Ga langzaam door je gedachten heen, zonder iets te kiezen en zonder ergens nadruk op te leggen. Pas bij elke gedachte de zin van vandaag zo toe:
Mijn niet-liefdevolle,
oordelende gedachten over…
zetten mij vast.
Mijn heelheid is mijn bevrijding.
Voor momenten tussendoor, herhaal deze les een paar keer per uur of vaker als dat helpend is. En wanneer je merkt dat je vastloopt in oordeel of zelfverwijt, zeg dan: Mijn heelheid is mijn bevrijding hiervan.
Les 39: Mijn heelheid is mijn bevrijding.